Τετάρτη, 19 Μαΐου 2010

Η φυσιολογία και η παθοφυσιολογία της ελεύθερης κατάδυσης Μέρος Β

5 48

Science in Free Diving

Η φυσιολογία και η παθοφυσιολογία της ελεύθερης κατάδυσης.

 

Μέρος Β

Περιοριστικοί παράγοντες κατά την διάρκεια της ελεύθερης κατάδυσης

Διάφοροι μηχανισμοί έχουν συνδεθεί με την υποξία και την απώλεια συνείδησης. Αυτοί σχετίζονται με τον υπεραερισμό, την συσκότιση κατά την ανάδυση (ascent black out), της σωματικής εξάντλησης λόγω έλλειψης υδατανθράκων, και της υπερβολικής κατανάλωσης οξυγόνου μετά την ολοκλήρωση της βουτιάς.

Υποξική απώλεια συνείδησης:

Είναι προφανές ότι ο ελεύθερος δύτης πρέπει να βγει στην επιφάνεια πριν από οποιοδήποτε επεισόδιο απώλειας συνείδησης (Black Out) ή απώλειας νευρομυϊκής συναρμογής (SAMBA). Δυστυχώς, ελεύθεροι δύτες πνίγονται κάθε χρόνο, και γίνονται θύματα ενός φαινομένου που είναι πλήρως κατανοητό και 100% αποφεύξιμο. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «Υποξία». Παρακάτω θα αναλυθούν οι παράγοντες που επιταχύνουν ένα φαινόμενο υποξίας. 

Υπεραερισμός:

Ο υπεραερισμός πριν από την βουτιά μειώνει σημαντικά τα επίπεδα του CO2 στο αίμα και στους ιστούς και έτσι η βουτιά ξεκινά με μια σχετική υποκαπνία ενώ τα επίπεδα  του οξυγόνου, κυρίως στους πνεύμονες, μπορεί να έχουν αυξηθεί κατά 250-300 ml., δηλ. αρκετά για να αυξήσουν την διάρκεια της άπνοιας κατά 10 έως και 60 δευτερόλεπτα ανάλογα με τη φυσική κατάσταση του δύτη. Κατά συνέπεια, το ισχυρό αναπνευστικό  ερέθισμα που δίνεται από το CO2 για να επέλθει ρήξη της άπνοιας αποδυναμώνεται με αποτέλεσμα την απώλεια συνείδησης χωρίς κάποια προειδοποίηση μιας και το αναπνευστικό ερέθισμα από την έλλειψη οξυγόνου είναι πολύ αδύναμο και πολύ εύκολα καταπολεμάται εκούσια.

Για παράδειγμα, σε μια μελέτη όπου καταγράφηκαν όλα τα περιστατικά ατυχημάτων κατά την κατάδυση (αυτόνομη και ελεύθερη) στη Νότια Αφρική βρέθηκε ότι το 29% των ατυχημάτων στην αυτόνομη κατάδυση ήταν θανατηφόρα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην ελεύθερη κατάδυση έφτανε το 50%, αναγκάζοντας το συντάκτη του άρθρου (Landsberg 1976) να αποκαλέσει την ελεύθερη κατάδυση σαν «την πιο επικίνδυνη μορφή κατάδυσης». Ωστόσο, οι αθλητές που αγωνίζονται στην στατική άπνοια, ενώ πολύ συχνά χρησιμοποιούν την τεχνική του υπεραερισμού πριν από τον αγώνα τους, στην πραγματικότητα όμως μόνο περίπου το 10% αποτυγχάνει στο πρωτόκολλο επιφανείας με συμπτώματα υποξίας, όπως η απώλεια νευρομυϊκού ελέγχου ή απώλεια συνείδησης.

Αυτό προφανώς σημαίνει ότι το 90% των αθλητών που υπεραερίζονται πριν την προσπάθεια, χρησιμοποιούν κάποιο άλλο τρόπο για να διακόψουν την άπνοια τους από ότι το αναπνευστικό αντανακλαστικό. Μερικοί διακόπτουν την άπνοια τους με τους πρώτους διαφραγματικούς σπασμούς, άλλοι χρησιμοποιώντας τα πρώτα συμπτώματα σκοτοδίνης (grey-out) σαν ένα πρώτο ερέθισμα ή άλλοι απλά ελέγχουν το χρονόμετρο και διακόπτουν την άπνοια ελεγχόμενα.

Αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει τα επίπεδα κυψελιδικού αερισμού (το σημείο όπου γίνεται η ανταλλαγή αερίων στους πνεύμονες) σε αθλητές της ελεύθερης κατάδυσης χρησιμοποιώντας την πρώτη τους εκπνοή μετά από μέγιστη στατική άπνοια. Οι τιμές εκπνοής σε οξυγόνο και διοξείδιο έδειξαν ότι το οξυγόνο μειώνεται περισσότερο από το όσο αυξάνεται το διοξείδιο, υποδηλώνοντας ότι κατά τον υπεραερισμό βρισκόμαστε σε μεγαλύτερο κίνδυνο από ότι αισθανόμαστε. 

Black Out ανάδυσης - Υποξία ανάδυσης:

Η υποξία της ανάδυσης προκαλείται από την απότομη μείωση της υδροστατικής πίεσης που επιδρά στο θώρακα μας και ως εκ τούτου και στη πίεση των αερίων στους πνεύμονες. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τις ποσοτικές πτυχές αυτού του μηχανισμού είναι χρήσιμο να υπενθυμιστεί ο νόμος του Boyle που περιγράφει την σχέση μεταξύ της πίεσης ενός αερίου και του όγκου του. Δηλαδή, στην επιφάνεια της θάλασσας, η ατμοσφαιρική πίεση είναι 1 ATM (ατμόσφαιρα) ενώ κάθε 10 μ βάθους προστίθεται και άλλη μία ΑΤM στην πίεση του θώρακα και επομένως και στην πίεση των αερίων στους πνεύμονες. Κατά συνέπεια, στα 40 μέτρα βάθος, κυψελιδική πίεση των αερίων είναι 5 ΑΤM και, μην λαμβάνοντας υπόψη τις δευτερεύουσες αλλαγές του όγκου λόγω της ανταλλαγής O2 και του CO2 (λόγω κατανάλωσης οξυγόνου και απελευθέρωσης διοξειδίου), ο όγκος των αερίων στους πνεύμονες είναι το ένα πέμπτο (1/5) του αρχικού όγκου που είχε στην επιφάνεια και εφ' όσον παραμένει ο δύτης σε εκείνο το βάθος.

Παραδείγματος χάριν, για να έχουμε μια φυσιολογική διανοητική και εγκεφαλική λειτουργία χρειαζόμαστε να έχουμε μια κυψελιδική μερική πίεση οξυγόνου (PO2) γύρω στα 8 kPa (κιλοπασκάλ) ή 60 χιλιοστά της στήλης υδραργύρου (mmHg). Μετρήσεις που έχουν γίνει σε δύτες μετά από στατική άπνοια έχουν δείξει τιμές κυψελιδικού αερισμού για το οξυγόνο στα 2.6 με 3.1 kPa (19.6 - 23.6 mmHg) τιμές συνυφασμένες με στάδιο «ελάχιστης» διανοητικής λειτουργίας.

Σε ένα υποθετικό σενάριο τώρα όπου η κυψελιδική-αρτηριακή μερική πίεση του οξυγόνου (PO2) είναι  2.6 με 3.1 kPa (19.6 - 23.6 mmHg) σε έναν δύτη όπου αναδύεται από κάποιο βάθος, η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει την απώλεια συνείδησης (LOC: Loss Οf Consciousness - Black Out) κατά την διάρκεια της ανάδυσης μεταξύ των 7 και 11 μέτρων του βάθους. Αυτό υπολογίζεται κατά προσέγγιση από τον ακόλουθο απλό υπολογισμό: 760 mmHg είναι η 1ΑΤM, όμως μέσα στον εισπνεόμενο αέρα υπάρχουν και υδρατμοί από την τραχεία και το στόμα οι οποίοι υδρατμοί έχουν μερική πίεση γύρω στα 47 mmHg. Άρα η πραγματική πίεση των αερίων στις κυψελίδες είναι 760-47=713 mmHg. Το οξυγόνο στον εισπνεόμενο αέρα είναι 20,94% και άρα το 20% του 713 μας δίνει την μερική πίεση οξυγόνου στις κυψελίδες που είναι 149mmHg (-40mmHg CO2=109mmHg O2).

Το βάθος που μπορεί να έχουμε ένα υποξικό επεισόδιο εξαρτάται από την ελάχιστη μερική πίεση οξυγόνου στις κυψελίδες πριν το Black Out. Εάν θεωρήσουμε ότι σαν ελάχιστη μερική πίεση O2 τα 20mmHg τότε η εξίσωση υπολογισμού του σημείου υποξίας LOC (loss of consciousness) είναι:

LOC = 20mmHg / (760-47)*0.016 => LOC = 1.7 ATM, => 7 μέτρα βάθος

Στην πραγματικότητα το Black Out είναι πιθανό να συμβεί και σε μικρότερο βάθος λόγω του χρόνου που χρειάζεται το αίμα να μεταφερθεί από τους πνεύμονες στον εγκέφαλο ώστε να δώσει το σήμα της υποξίας. Φυσικά σημαντικό ρόλο στην ασφαλή ανάδυση παίζει η ευκολία με την οποία ο δύτης αναδύεται, μιας και τα θαλάσσια ρεύματα και η άνωση του δύτη παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατανάλωση οξυγόνου κατά την ανάδυση και κατά συνέπεια στην πιθανότητα για ένα υποξικό περιστατικό.

Εν τούτοις τα περισσότερα περιστατικά υποξίας γίνονται μεταξύ των υποβρύχιων κυνηγών, οι οποίοι πολύ συχνά λόγω του ανταγωνισμού και του «κυνηγητικού ενστίκτου» ψαρεύουν σε σχετικά μεγάλα βάθη (>25μ) με μικρά διαλλείματα και για πολλές ώρες, παράγοντες που επιταχύνουν μια πιθανή υποξία. 

Μείωση υδατανθράκων:

Η παρατεταμένη περίοδος υποβρύχιου κυνηγιού ή προπόνησης μειώνουν σημαντικά ή και μπορεί να εξαντλήσουν τα αποθέματα των υδατανθράκων στο σώμα (κυρίως το γλυκογόνο στους μύες), με αποτέλεσμα ο οργανισμός για να αντισταθμίσει την έλλειψη ενέργειας να αναγκάζεται να αυξήσει τον μεταβολισμό των λιπιδίων το σώμα. Όταν όμως το ανθρώπινο σώμα καίει λίπος για να παραγάγει την απαιτούμενη ενέργεια, χρησιμοποιεί 8% περισσότερο οξυγόνο και παράγει 30% λιγότερο CO2 από ότι κατά τη καύση των υδατανθράκων. Κατά συνέπεια, οι ελεύθεροι δύτες οι οποίοι με εξαντλητική άσκηση έχουν μειώσει τα αποθέματα γλυκογόνου, θα έχουν λιγότερο ποσοστό οξυγόνου διαθέσιμο και το αναπνευστικό αντανακλαστικό του διοξειδίου αποπροσανατολισμένο, με αποτέλεσμα να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα για ένα υποξικό περιστατικό όταν είναι ενεργειακά εξαντλημένοι.

Μια κατάδυση που θα μπορούσε να εκτελεσθεί ακίνδυνα όταν ο δύτης είναι ξεκούραστος και διατροφικά ισορροπημένος, θα μπορούσε να αποβεί μοιραία εάν ο δύτης είναι κουρασμένος μετά από μια εξαντλητική προπόνηση ή δύσκολη μέρα στην προσωπική του εργασία. Σε μια πρόσφατη μελέτη όπου εξετάστηκε η επίδραση της διατροφικής κατάστασης των δοκιμαζομένων στην επίδοση της στατικής άπνοιας, βρέθηκε ότι η επίδοση βελτιώθηκε όταν οι δοκιμαζόμενοι νήστευαν για 12 ώρες κατά 10%, για 18 ώρες κατά 14% ενώ όταν κατανάλωσαν 690 χιλιοθερμίδες σε υδατάνθρακες και μετρήθηκαν μετά από 2 ώρες χειροτέρεψαν την απόδοση τους. Μπορεί αυτό να ακούγεται σαν «η κατανάλωση υδατανθράκων μειώνει την απόδοση στην ελεύθερη κατάδυση», αλλά, το πραγματικό μήνυμα που παίρνουμε από μια τέτοια μελέτη είναι ότι «όσο πιο πολλές ώρες νηστικός είναι κάποιος τόσο λιγότερο διοξείδιο παράγει (λόγω καύσεων των λιπών), και άρα τόσο πιο επιρρεπής είναι σε ένα υποξικό επεισόδιο». Ακόμα και στα αγωνίσματα της ελεύθερης κατάδυσης, σημασία έχει η λευκή κάρτα δηλαδή το σωστό πρωτόκολλο επιφανείας και όχι η απόδοση με οποιοδήποτε κόστος. Άρα, η ελεύθερη κατάδυση με άδειο στομάχι είναι άκρως επικίνδυνη.

Βαροτραύμα κατά την διάρκεια κατάδυσης (συμπίεση πνευμόνων):

Δεν δοκιμάζεται όμως μόνο το καρδιαγγειακό σύστημα κατά την κατάδυση αλλά και το αναπνευστικό σύστημα λόγω της συμπίεσης των πνευμόνων (βαροτραύμα της κατάδυσης), την κυψελιδική σύνθλιψη και την πιθανή αιμορραγία, το οίδημα και την υπερβολική τάση από τους γλωσσοφαρυγγικούς χειρισμούς (packing & reverse packing) που γίνονται πριν και κατά την διάρκεια της κατάδυσης.

 

Εάν θεωρήσουμε ότι ένας καλά προπονημένος δύτης μπορεί να εισπνεύσει μετά από μια μέγιστη εισπνοή (χωρίς packing) γύρω στα 10 λίτρα αέρα, και στην συνέχεια καταδυθεί σε βάθος 200 μέτρων (21 ΑΤΜ πίεσης), τότε ο όγκος των αερίων στους πνεύμονες του, σύμφωνα με το νόμο του Boyle, θα συμπιεστεί στα 0.48 λίτρα - δηλαδή η αναλογία συμπίεσης είναι 21/1 και αντιστοιχεί σαν μια μεγάλη μπάλα παραλίας (με διάμετρο 40 εκατοστά) να μειώνεται στο μέγεθος ενός πορτοκαλιού, χωρίς να έχουμε υπολογίσει το ποσοστό αερίων που διαφεύγει με διάχυση στο αίμα.

Όπως είναι κατανοητό, πρέπει να υπάρχουν κάποια φυσικά όρια παραμόρφωσης που μπορεί να αντέξει ο θώρακας καθώς και όρια για το πόσο μπορούν να διαταθούν ή να συρρικνωθούν τα εσωτερικά μας όργανα πριν σταματήσουν να λειτουργούν. 

Μια αναπαράσταση των πιθανών ανταποκρίσεων που συμβαίνουν κατά την κατάδυση στον θώρακα και στους πνεύμονες παρουσιάζεται στο σχήμα 1.

Υπάρχουν τρεις πιθανές εκβάσεις μιας υπερβολικής περιβαλλοντικής πίεσης στο στήθος: α). μερική ή ολική κατάρρευση του πνεύμονα (ατελεκτασία του πνεύμονα), β) πνευμονικό οίδημα στους αναπνευστικούς αεραγωγούς και στον κυψελιδικό χώρο, και γ) ρήξη των κυψελιδικών τριχωδών αγγείων με αιμορραγία στο εσωτερικό του πνεύμονα. Πράγματι, μεταξύ των αθλητών της ελεύθερης κατάδυσης έχουν παρατηρηθεί περιστατικά που υποδηλώνουν πνευμονικό οίδημα μετά από βαθιές καταδύσεις και σε μερικές περιπτώσεις από αυτές χρειάστηκε νοσηλεία σε νοσοκομείο. Υπάρχουν επίσης και περιπτώσεις αιμόπτυσης (φτύσιμο αίματος)  μετά από κατάδυση και μάλιστα σε μια μελέτη, το πνευμονικό οίδημα και η ρήξη κυψελιδικών αγγείων επιβεβαιώθηκε με ενδοσκόπηση και ακτίνες X μετά από καταδύσεις στα 30 μ. Φυσικά αιμόπτυση μπορεί να παρατηρηθεί και από μικρή αιμορραγία των αγγείων στην τραχεία, κάτι που ξεπερνιέται μέσα σε λίγες ώρες χωρίς αυτή η παρουσία αίματος να υποδηλώνει ρήξη κυψελιδικών αγγείων ή κάτι πιο σοβαρό.

alt

Σχήμα 1. Σχηματική αναπαράσταση για το πώς εξισορροπείται η υδροστατική πίεση μεταξύ της θωρακικής κοιλότητας και του αέρα των πνευμόνων (εικόνα Α-C) και όταν η πίεση αυτή ξεπερνά την ελαστική ικανότητα των ιστών (εικόνα D).

(Α) Η κατάδυση αρχίζει με μια μέγιστη εισπνοή. Οι πνεύμονες γεμίζουν αέρα στην ολική πνευμονική χωρητικότητα (TLC). Η ζωτική χωρητικότητα (VC) αντιπροσωπεύει το ποσοστό του TLC που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξίσωση της πίεσης κατά την κατάδυση. Το μανόμετρο στα δεξιά της κάθε εικόνας δείχνει την αύξηση της πίεσης των αερίων στους πνεύμονες σε σχέση με την πίεση της επιφανείας.

Ο υπολειπόμενος όγκος (RV) αντιπροσωπεύει το ασυμπίεστο μέρος του TLC. Ο όρος ITBV (intrathoracic blood volume) αντιπροσωπεύει τον ενδοθωρακικό όγκο αίματος των αγγείων και της καρδιάς. Ο όρος ETBV (extrathoracic blood volume) αντιπροσωπεύει την παροχή αίματος από την περιφερική κυκλοφορία (μύες, σπλάχνα κα.).

(Β) Με την έναρξη της κατάδυσης εξισορροπείται η διαφορά πίεσης του πνεύμονα και του υγρού περιβάλλοντα χώρου, όπως υποδεικνύεται από το μανόμετρο. Η ισορροπία στις πιέσεις κατορθώνεται με τις διορθωτικές προσαρμογές από την συμπίεση του θώρακα και από την μετακίνηση του αίματος από το ETBV σε ITBV (από τους μύες στον θώρακα).

(Γ) Σε μεγαλύτερο βάθος τα όρια της μηχανικής συμπίεσης του θωρακικού τοιχώματος και του διαφράγματος έχουν φτάσει στα όρια τους, αλλά η περαιτέρω συμπίεση του αέρα των πνευμόνων κατορθώνεται λόγω της μεγάλης ανακατανομής του όγκου του αίματος από ETBV σε ITBV (blood shift).

(Δ) Με την περαιτέρω κατάδυση, η ικανότητα συμπίεσης των οργάνων στον θώρακα έχει ήδη επιτευχθεί, και έτσι αναπτύσσεται μια υποπίεση μέσα στους πνεύμονες (όπως φαίνεται και από το μανόμετρο) σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο, και επομένως η ίδια αρνητική πίεση εφαρμόζεται και στο ITBV με πιθανή έξοδο πνευμονικού υγρού -- οίδημα και αιμορραγίας λόγω της ρήξης των τριχοειδών αγγείων (Ferrigno M, and Lundgren CEG. Human Breath-Hold Diving. In: The Lung at Depth, edited by Lundgren CEG, and Miller JNMarcel Dekker, Inc., 1999, p.529-585).

Δρ. Σακκάς Γεώργιος *

FDI Scientific Team

Βιβλιογραφία

1.      Collier CR, Dail CW, and Affeldt JE. Mechanics of glossopharyngeal

breathing. J Appl Physiol 8: 580-584, 1956.

2.      Ferrigno M, and Lundgren CEG. Breath-Hold Diving. In: Bennett and

Elliott's Physiology and Medicine of Diving, edited by Brubakk AO, and

Neuman T. New York: Saunders, 2003, p. 153-180

3.      Ferrigno M, and Lundgren CEG. Human Breath-Hold Diving. In: The Lung at

Depth, edited by Lundgren CEG, and Miller JNMarcel Dekker, Inc., 1999, p.

529-585.

4.      Lin YC, and Hong SK. Hyperbaria: breath-hold diving. In: Handbook of

Physiology, Environmental Physiology. Bethesda, MD: Am. Physiol. Soc., 1996,

p. chapt. 42, p. 979-995.

5.      Muth CM, Ehrmann U, and Radermacher P. Physiological and clinical

aspects of apnea diving. Clin Chest Med 26: 381-394, v, 2005.

http://www.fdi.gr/xdot.asp?process=item&webitemid=ARC-ARTICLES_39.841%2C656435

* Ο Δρ Σακκάς είναι Κλινικός Εργοφυσιολόγος στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας & Διευθυντής του Εργαστηρίου Κλινικών Μελετών του Ινστιτούτου Σωματικής Απόδοσης και Αποκατάστασης του Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας, και μέλος της επιστημονικής ομάδας του FDI.


Τετάρτη, 19 Μαΐου 2010

Science in Free Diving - Η φυσιολογία και η παθοφυσιολογία της ελεύθερης κατάδυσης. Μέρος Γ

5 48

                                           

alt

                                         
Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που σχετίζονται με τις δραστηριότητες της ελεύθερης κατάδυσης.

Γλωσσοφαρυγγική Εμφύσηση (packing) και Εκφύσηση (reverse packing):

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων πολλά από τα ρεκόρ στην ελεύθερη κατάδυση έχουν επιτευχτεί χρησιμοποιώντας έναν πρόσθετο αναπνευστικό ελιγμό, αποκαλούμενο «γλωσσοφαρυγγική εμφύσηση» ή γνωστό ως «packing». Με το packing, οι ελεύθεροι δύτες προσθέτουν περισσότερο αέρα στους πνεύμονες τους μετά από μια πλήρη και μέγιστη εισπνοή. Ο σκοπός αυτού του ελιγμού είναι να ξεκινήσει η κατάδυση με όσο το δυνατόν περισσότερο όγκο αέρα στους πνεύμονες ώστε να επιτευχθεί το μεγαλύτερο πιθανό βάθος προτού συμπιεστούν οι πνεύμονες και ο θώρακας στα ανεκτά από τον δύτη ή μηχανικά ασφαλή επίπεδα συμπίεσης. Επιπλέον, ο αυξημένος όγκος αέρα στους πνεύμονες προσθέτει και περισσότερο οξυγόνο διαθέσιμο για τον οργανισμό καθώς επίσης και περισσότερο χώρο για την αποθήκευση του αποβαλλόμενου διοξειδίου.

Στην τεχνική αυτή χρησιμοποιούνται οι γλωσσοφαρυγγικοί μύες για να στείλουν με πίεση τον αέρα μέσα στους πνεύμονες, όπως θα έκανε μια αντλία συμπίεσης. Η τεχνική αυτή της εισπνοής πρωτοπαρουσιάστηκε από τον Dail και τους συνεργάτες του το 1955 (J Am Med Assoc 158: 445-449, 1955) σαν ένας τρόπος αναπνοής σε άτομα που είχαν παράλυση των αναπνευστικών τους μυών λόγω πολιομυελίτιδας και αυτός ήταν και ο μόνος τρόπος που μπορούσαν να αναπνεύσουν αυτοί οι ασθενείς εκτός τεχνικής υποστήριξης. Μάλιστα υπήρχαν ασθενείς που μπορούσαν να αναπνέουν με αυτόν τον τρόπο για πάνω από 12 ώρες (!). Χρησιμοποιώντας τώρα την αντίθετη τεχνική, δηλαδή την άντληση του αέρα από τους πνεύμονες μετά από μια μέγιστη εκπνοή επιτυγχάνεται η «γλωσσοφαρυγγική εκφύσηση» ή γνωστή ως «reverse packing». Η τελευταία μέθοδος υιοθετήθηκε από ελευθέρους δύτες που καταδύονταν σε μεγάλα βάθη, στα οποία οι πνεύμονες τους λόγω της υδροστατικής πίεσης αποκτούσαν τόσο μικρό όγκο όπου οι εκπνευστικοί μύες ήταν ανίκανοι να αντλήσουν από μέσα τους τον λιγοστό αέρα ώστε να εξισώσουν την πίεση στα τύμπανά τους. Η τεχνική αυτή επιτρέπει στο δύτη να αντλήσει μια μικρή ποσότητα αέρα από τους πνεύμονες και να τον φέρει στο στόμα ώστε να πραγματοποιήσει τον ελιγμό Frenzel για μια αποδοτική εξίσωση.

Σαν εναλλακτική μέθοδο, μερικοί δύτες εξισώνουν την πίεση των μέσων αυτιών και των ρινικών κοιλοτήτων (ιγμόρεια) με την βοήθεια του θαλασσινού νερού. Ρουφώντας νερό από την μύτη, συμπιέζουν τον ήδη υπάρχοντα αέρα στις κοιλότητες και έτσι επιτυγχάνεται η εξίσωση (wet equalization). Πράγματι σε έναν ικανό δύτη που εφάρμοσε την τεχνική αυτή στην ξηρά κατά την διάρκεια μιας πειραματικής μελέτης, η μαγνητική τομογραφία έδειξε ότι μέσα στο μέσο αυτί και στους ρινικούς κόλπους υπήρχε νερό.
Γενικά οι ελεύθεροι δύτες χρησιμοποιούν το packing και το reverse packing στην ξηρά για να βελτιώσουν την ευελιξία του θωρακικού τοιχώματος και την ελαστικότητα του διαφράγματος. Οι περισσότεροι πρωταθλητές ελεύθερης κατάδυσης έχουν πολύ μεγάλους σε όγκο πνεύμονες αλλά δεν είναι γνωστό εάν αυτό είναι απλώς ένα αποτέλεσμα γενετικού πλεονεκτήματος (φυσική επιλογή) ή εάν είναι αποτέλεσμα της προπόνησης με γλωσσοφαρυγγικές εμφυσήσεις (packing) και εκφυσήσεις (reverse packing). Μερικοί ελεύθεροι δύτες είναι σε θέση να «καταπιούν» τόσο πολύ αέρα κατά την διάρκεια του packing, που το στήθος τους έχει την εμφάνιση ενός μεγάλου βαρελιού.
Είναι πιθανόν οι δύτες αυτοί με την συχνή προπόνηση να έχουν αυξήσει σημαντικά την αρθρική κινητικότητά των πλευρών και την ελαστικότητα των αναπνευστικών μυών έτσι ώστε ο θωρακικός όγκος να μπορεί να αυξηθεί σε αυτό το επίπεδο. Κάτι τέτοιο μπορεί κανείς να δει πολύ συχνά στους ασθενείς με εμφύσημα (αναπνευστική δύσπνοια λόγω καπνίσματος) λόγω της υπερβολικής προσπάθειας για αναπνοή.
Παρόλα αυτά, οι δύτες (σε αντίθεση με τους ασθενείς με εμφύσημα ή κυστική ίνωση) διατηρούν σε φυσιολογικό επίπεδο την πνευμονική ευενδοτότητα (lung compliance). Η πνευμονική ευενδοτότητα είναι η ικανότητα των πνευμόνων να αυξομειώνουν τον όγκο τους με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια. Εάν οι πνεύμονες για παράδειγμα έχουν κάποια ασθένεια που τους κάνει μη ελαστικούς, τότε για να γεμίσουν με αέρα χρειάζεται να εξασκηθεί μεγάλη πίεση από τους αναπνευστικούς μύες, όπως όταν προσπαθούμε να φουσκώσουμε ένα μπαλόνι από σκληρό ελαστικό υλικό, γιατί το compliance του πνεύμονα είναι μικρό. Όταν το compliance του πνεύμονα είναι μεγάλο, τότε οι πνεύμονες γεμίζουν πολύ πιο εύκολα με λιγότερη πίεση από τους αναπνευστικούς μύες (εξοικονόμηση ενέργειας). Αυτό βρέθηκε από μία μελέτη στην οποία εξετάστηκαν ελεύθεροι δύτες μετά από μερικά σετ από packing. Στους δύτες αυτούς βρέθηκε ότι αυξάνεται προσωρινά η ελαστικότητα του πνεύμονα και αυτό διαρκεί για 3 λεπτά. Δηλαδή υπάρχει μια δράση «ζεστάματος» (warm-up) που μεταφράζεται σαν πιο άνετη και ελεύθερη αναπνοή για τα τρία αυτά λεπτά. Σε μια άλλη μελέτη βρέθηκε ότι η ξηρή προπόνηση με packing αύξησε την ζωτική χωρητικότητα των δοκιμαζομένων (χωρίς εμπειρία στην ελεύθερη κατάδυση) κατά 3% μετά από έξι εβδομάδες προπόνησης.

Η εφαρμογή της γλωσσοφαρυγγικής εμφύσησης (packing) έχει βρεθεί από μελέτες ότι μπορεί να αυξήσει την ζωτική χωρητικότητα (τον αέρα που ουσιαστικά χρησιμοποιούμε) των πνευμόνων μέχρι και 50%. Για να γίνει πιο κατανοητό το όφελος, ας εξετάσουμε το παράδειγμα ενός ατόμου με ζωτική χωρητικότητα στα 8 λίτρα και υπολειπόμενο όγκο (ο αέρας που μένει πάντα μέσα στους πνεύμονες) στα 2 λίτρα, σύνολο 10 λίτρα ολική πνευμονική χωρητικότητα. Τώρα με την μέθοδο του packing ο δύτης αυτός καταπίνει ακόμα 4 λίτρα αέρα (στην 1 ΑΤΜ). Με απλά μαθηματικά έχουμε 10 λίτρα + 4 λίτρα packing = 14 λίτρα αέρα. Τα πράγματα όμως δεν είναι έτσι. Με το packing των 4 λίτρων, η ενδοπνευμονική πίεση αυξάνεται στα 10 kPa (75 mm Hg) και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την συμπίεση του αέρα από τα 14 λίτρα στα 12.7 λίτρα (σαν να είμαστε υπό πίεση). Δηλαδή, το πραγματικό αποτέλεσμα των 4 λίτρων αέρα με packing έχει πραγματική αύξηση του πνευμονικού αέρα από τα 8+2=10 λίτρα στα 12.7 λίτρα δηλαδή κατά 27%. Αυτός ο πρόσθετος όγκος αέρα «χωράει» λόγω της διάτασης του διαφράγματος προς τα κάτω, της αύξησης της θωρακικής περιφέρειας, καθώς επίσης και από τη συμπίεση του αέρα όπως προαναφέραμε.
Η αυξημένη ενδοπνευμονική πίεση θα μειώσει επίσης και την ποσότητα του αίματος στην θωρακική περιοχή και θα ελευθερώσει έτσι περισσότερο χώρο για τον επιπλέον αέρα. Ωστόσο, η υψηλή ενδοπνευμονική πίεση δεν είναι χωρίς κανένα κίνδυνο δεδομένου ότι η πίεση θα μειώσει τη φλεβική επιστροφή της καρδιάς και επομένως το καρδιακό προφορτίο και συνεπώς την καρδιακή παροχή με τον ενδεχόμενο κίνδυνο για καρδιακή συγκοπή.
Υπάρχουν επίσης αναφορές για περιστατικά πνευμονικού βαροτραύματος που έχει προκληθεί από packing σαν αποτέλεσμα της αυξημένης ενδοπνευμονικής πίεσης στα 8kPa (60mmHg). Πρέπει να αναφερθεί ότι ο αναπνευστικός αυτός ελιγμός - παρότι εγκυμονεί κίνδυνους - χρησιμοποιείται από πολλούς δύτες με μόνο λίγα καταγραμμένα περιστατικά σημαντικών επιπλοκών. Ωστόσο, οι μακροχρόνιες επιδράσεις του ελιγμού αυτού δεν είναι ακόμα γνωστές και έτσι κάθε δύτης πρέπει να τον εφαρμόζει με προσοχή.

Νόσος εξ αποσυμπίεσης και νάρκωση αζώτου:
Η επίδραση της υψηλής πίεσης του αζώτου στις βαθιές ελεύθερες καταδύσεις είναι ενδεχομένως παρόμοια με αυτή που εξασκείται και στους δύτες της αυτόνομης κατάδυσης. Θεωρητικοί υπολογισμοί δείχνουν ότι επαναλαμβανόμενες βαθιές βουτιές με μικρά διαστήματα ξεκούρασης στην επιφάνεια, θα οδηγούσαν στη συσσώρευση αρκετού αζώτου για να προκληθεί η νόσος εξ αποσυμπίεσης και στους ελεύθερους καταδύτες. Πράγματι, οι επαναλαμβανόμενες βουτιές των κορεατών Amas δυτών έχουν προκαλέσει υπεραζωθαιμία (αυξημένο άζωτο στο αίμα). Επίσης περιστατικά νευρολογικής φύσεως νόσου εξ αποσυμπίεσης σε ελεύθερους δύτες έχουν αναφερθεί και μάλιστα η θεραπεία σε θάλαμο αποσυμπίεσης είχε επιτυχή έκβαση.
Παρά το γεγονός ότι οι ελεύθεροι δύτες πρόσφατα έχουν φθάσει σε τέτοια βάθη στα οποία ένας αυτόνομος δύτης θα καθίστατο λειτουργικά εντελώς ανίκανος από τη νάρκωση αζώτου, οι αναφορές για νάρκωση αζώτου σε ελεύθερους δύτες απουσιάζουν από την διεθνή βιβλιογραφία.

Είναι πολύ πιθανό φυσικά ότι τέτοια επεισόδια νάρκωσης να έχουν ξεχαστεί από τους δύτες δεδομένου ότι η νάρκωση του αζώτου πολύ συχνά προκαλεί αμνησία. Είναι επίσης πιθανό, να μην αναπτύσσεται νάρκωση του αζώτου κατά τη διάρκεια των βαθιών ελεύθερων καταδύσεων λόγω της σύντομης διάρκειας της έκθεσης του οργανισμού καθώς επίσης και της μειωμένης περιοχής ανταλλαγής αερίων λόγω της συμπίεσης των πνευμόνων και του σχηματισμού οιδήματος, που θα μπορούσε να επιβραδύνει σημαντικά τον ρυθμό πρόσληψης του αζώτου από το αίμα.
Γενικά είναι πιθανόν να έχετε ακούσει από έμπειρους δύτες ότι κάποια στιγμή στην ζωή τους είχαν κάποιο επεισόδιο νάρκωσης. Εντούτοις, υπάρχει μια «εξομολόγηση» από έναν παγκόσμιο πρωταθλητή ελεύθερης κατάδυσης στον οποίο η νάρκωση αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της καθόδου σε 160 μέτρα και επηρέασε το πρώτο μισό της ανάδυσης του. Η διάγνωση της νάρκωσης του αζώτου επιβεβαιώθηκε σε αυτήν την περίπτωση από βίντεο που παρουσιάζει τον δύτη να έχει σοβαρές δυσκολίες να ανοίξει την βαλβίδα της φιάλης για να φουσκώσει το μπαλόνι ανάδυσης.

Μοιραία περιστατικά:
Ένα κοινό πρόβλημα στην αιτιολόγηση των μοιραίων ατυχημάτων κατά τη διάρκεια της ελεύθερης κατάδυσης είναι ότι η επίσημη αιτία του θανάτου παρατίθεται συχνά ως «πνιγμός». Μερικές φορές περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες από τους αυτόπτες μάρτυρες που μπορεί να έχουν παρατηρήσει το θύμα να υπεραερίζεται έντονα πριν από την κατάδυση ή να παθαίνει black out κατά τη διάρκεια της ανάδυσης κοντά στην επιφάνεια μετά από μια βαθιά ή μεγάλης διάρκειας βουτιά. Ο πιο συχνός πνιγμός είναι αυτός λόγω απώλειας συνείδησης (black out) κατά την ανάδυση (ως αποτέλεσμα της υποξίας μετά από τον υπερβολικό υπεραερισμό), με κυρίως θύματα τους ερασιτέχνες υποβρύχιους κυνηγούς.
Παρότι, η ελεύθερη κατάδυση τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί σημαντικά με πολλούς αθλητές και λάτρεις του αθλήματος, τα περισσότερα θύματα έρχονται από τον χώρο της υποβρύχιας αλιείας σε αντίθεση με τους αθλητές της ελεύθερης κατάδυσης όπου το ποσοστό πνιγμών έχει παραμείνει μέχρι τώρα εντυπωσιακά χαμηλό. Τα δύο πιο γνωστά περιστατικά θανάτου στον αγωνιστικό χώρο της ελεύθερης κατάδυσης οφείλονταν σε τεχνικές αστοχίες του εξοπλισμού - στην πρώτη περίπτωση η αιτία αποδόθηκε σε εμπλοκή στο σχοινί ενώ στην άλλη δεν λειτούργησε επιτυχώς το μπαλόνι ανάδυσης. Ακόμα υπάρχουν και ανεξήγητες περιπτώσεις θανάτων, ιδιαίτερα μεταξύ των τουριστών ελεύθερης κατάδυσης (snorkelers). Μερικές από αυτές τις περιπτώσεις είναι αναμφισβήτητα αποτέλεσμα καρδιακής προσβολής που, ακόμα και εάν συνέβη λόγω καρδιακής αρρυθμίας, αυτό δεν μπορεί να εξακριβωθεί στην νεκροψία και έτσι θα καταγραφεί απλά ως «πνιγμός».

Μια ακόμα κατάσταση που δεν εξακριβώνεται μετά θάνατον από την νεκροψία είναι ο ίλιγγος εξίσωσης (alternobaric vertigo) στο οποίο οι ελεύθεροι δύτες στην προσπάθεια τους να εξισώσουν την πίεση στο αυτί τους (έσω ους) μπορεί να υποστούν ίλιγγο από την ξαφνική μεταβολή της βαρομετρικής πίεσης και να χάσουν τον προσανατολισμό τους.
Αυτό το σύνδρομο (σύνδρομο Lundgren) εκδηλώνεται με περιστροφικό ίλιγγο κατά τη διάρκεια της ανάδυσης και μπορεί, σε βαριές περιπτώσεις, να προκαλέσει τον αποπροσανατολισμό και τον εμετό. Η αιτία είναι η ασύμμετρη εξίσωση της πίεσης μεταξύ των δυο αυτιών. Ένας παράγοντας προδιάθεσης του συνδρόμου μπορεί να είναι ένα πρόσφατο βαροτραύμα στο αυτί καθώς επίσης και το ασύμμετρο οίδημα ή φλεγμονή των ευσταχιανών σαλπίγγων.
Στην περίπτωση του αυτόνομου δύτη, ο ίλιγγος εξίσωσης μπορεί να αντιμετωπιστεί ακόμη και σε μια βαριά περίπτωση με την παύση της ανάδυσης έως ότου υποχωρήσει ο ίλιγγος. Σε αντίθεση όμως, ένας ελεύθερος δύτης είναι σε πολύ πιο επικίνδυνη θέση εάν μάλιστα είναι ανίκανος να κολυμπήσει προς την σωστή κατεύθυνση λόγω του αποπροσανατολισμού και η επιλογή της παθητικής ανάδυσης στην επιφάνεια είναι αδύνατη λόγω της αρνητικής πλευστότητας.



Βιβλιογραφία
1.    Collier CR, Dail CW, and Affeldt JE. Mechanics of glossopharyngeal
breathing. J Appl Physiol 8: 580-584, 1956.
2.    Ferrigno M, and Lundgren CEG. Breath-Hold Diving. In: Bennett and
Elliott's Physiology and Medicine of Diving, edited by Brubakk AO, and
Neuman T. New York: Saunders, 2003, p. 153-180
3.    Ferrigno M, and Lundgren CEG. Human Breath-Hold Diving. In: The Lung at
Depth, edited by Lundgren CEG, and Miller JNMarcel Dekker, Inc., 1999, p.
529-585.
4.    Lin YC, and Hong SK. Hyperbaria: breath-hold diving. In: Handbook of
Physiology, Environmental Physiology. Bethesda, MD: Am. Physiol. Soc., 1996,
p. chapt. 42, p. 979-995.
5.    Muth CM, Ehrmann U, and Radermacher P. Physiological and clinical
aspects of apnea diving. Clin Chest Med 26: 381-394, v, 2005.

http://www.fdi.gr/xdot.asp?process=item&webitemid=ARC-ARTICLES_39.965%2C481146


Δευτέρα, 17 Μαΐου 2010

Βαροτραύματα αυτιών κατά το ψαροντούφεκο: Ρήξη τυμπάνου

5 48

Σε αυτό το άρθρο θα αναφερθούμε ξεχωριστά στα βαροτραύματα που προκαλούνται στα αυτιά κατά την κατάδυση και την ανάδυση στο ψαροντούφεκο. Οι νόμοι της κατάδυσης πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια ώστε να αποφεύγουμε τυχόν τραυματισμούς στα αυτιά και στους πνεύμονες μας. Τέτοιοι τραυματισμοί μπορούν να αποβούν μοιραίοι για την ίδια μας την ζωή. Όπως έχουμε ξανά αναφερθεί η αυτοσυγκράτηση και η υπευθυνότητα των κινήσεων μας κατά την διάρκεια του ψαροντούφεκου, αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για την αποτελεσματικότερη και ασφαλέστερη κατάδυση.

auti

ΓΕΝΙΚΑ: Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η πίεση που ασκείται στο ανθρώπινο σώμα όταν βρίσκεται στην επιφάνεια της θάλασσας είναι 1 atm(ατμόσφαιρα). Ενώ όταν έχουμε καταδυθεί στα 10 μέτρα βάθους η πίεση που ασκείται είναι 1atm από την επιφάνεια της θάλασσας συν 1 atm λόγω του βάθους δηλαδή 2 atm. Η σχέση πίεσης-βάθους είναι 1atm/10m.

ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑ: ονομάζεται κάθε κατάσταση τραυματισμού όταν το ανθρώπινο σώμα βρίσκεται κάτω από την επίδραση δυσβαρικού περιβάλλοντος.

Δυσβαρικό ονομάζουμε το περιβάλλον όπου η τιμή της πίεσης που ασκείται στο σώμα μας δεν είναι ίδια σε όλα τα σημεία. Τα βαροτραύματα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, σε αυτά της ανάδυσης όπου μειώνεται η πίεση και σε αυτά της κατάδυσης όπου αυξάνεται η πίεση που ασκείται στο ανθρώπινο σώμα.

Εδώ αξίζει να δώσουμε ένα παράδειγμα για την καλύτερη κατανόηση της σχέσης πίεσης-βάθους. Όταν ένας ψαροντουφεκάς καταδυθεί στα 10μ η πίεση που ασκείται σε όλα του τα σημεία είναι 2 atm όπως είπαμε και προηγουμένως. Εάν για τον οποιοδήποτε λόγο δεν κατάφερε να αποσυμπιέσει(εξισώσει) το ένα του αυτί τότε η πίεση που θα ασκείται σε αυτό εσωτερικά θα είναι 1 atm όπως ήταν πριν καταδυθεί στην επιφάνεια της θάλασσας, ενώ εξωτερικά η πίεση που θα ασκείται θα είναι 2 atm. Αυτό σημαίνει ότι το αυτί του βρίσκεται σε δυσβαρικό περιβάλλον. Σε αυτή την κατάσταση είναι πιθανό να πάθει κάποιο βαροτραύμα. Σκεφτείτε ότι το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την μάσκα. Συνήθως όταν καταδύεστε δεν βγάζετε λίγο αέρα από τη μάσκα σας ώστε να μην βεντουζάρει και ασκεί πίεση στο πρόσωπο σας;

Βαροτραύματα - Κατηγορίες

  1. Βαροτραύμα έξω αυτιού: συμβαίνει σε όσους ψαροντουφεκάδες έχουν την τάση να χρησιμοποιούν ωτοασπίδες. Οι ωτοασπίδες είναι ένα απαγορευτικό μέσο φραξίματος του αυτιού εξωτερικά.
    Για ποιους λόγους δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε ωτοασπίδες στο ψαροντούφεκο:
    • Μειώνεται αισθητά η ακοή του ψαροντουφεκά, κάτι που είναι απαραίτητο γιατί η γρήγορη αντίληψη σε συνδυασμό με τα αντανακλαστικά είναι απαραίτητες αισθήσεις για την ασφαλέστερη κατάδυση-ανάδυση.
    • Προκαλούνται μικροτραυματισμοί στον έξω ακουστικό πόρο που μπορεί να προκαλέσει μολύνσεις.
    • Μπορεί να προκληθεί βαροτραύμα επειδή συνήθως κλείνει αεροστεγός ο κενός χώρος ανάμεσα στην ωτοασπίδα και το τύμπανο με αποτέλεσμα να διατηρείται η πίεση επιφανείας στην 1atm.
      psarontoufeko
  2. Βαροτραύμα μέσο αυτιού: το βαρότραυμα προκαλείται όταν δεν γίνεται εξίσωση της πίεσης του αέρα στον χώρο μέσα από το τύμπανο με την πίεση του νερού στον χώρο έξω από το τύμπανο. Ουσιαστικά είναι αυτό που γνωρίζουν όλοι οι ψαροντουφεκάδες για την λεγόμενη εξίσωση ή αποσυμπίεση των αυτιών με τις διάφορες μεθόδους που χρησιμοποιούνται. Πόσες φορές έχει τύχει σε όλους σας να θέλετε να καταδυθείτε και να μην μπορείτε γιατί αισθάνεστε το ένα ή και τα δύο αυτιά σας βουλωμένα; Σε αυτή την περίπτωση αν συνεχίσετε την κατάδυση θα πάθετε βαροτραύμα, δηλαδή ρήξη τυμπάνου μέσου αυτιού.
    Μηχανισμός κατάδυσης/Εξίσωση πιέσεων: στην επιφάνεια της θάλασσας όπως προαναφέραμε η πίεση που ασκείται στο τύμπανο του αυτιού είναι 1 atm. Όσο καταδυόμαστε η πίεση αυξάνεται και ισούται με την πίεση στο βάθος που βρισκόμαστε συν 1 atm(της επιφανείας). Με την αύξηση του βάθους αισθανόμαστε το τύμπανο μας να πιέζεται προς τα μέσα, τότε όλοι χρησιμοποιούμε την λεγόμενη εξίσωση, δηλαδή φυσάμε μέσα από την ευσταχιανή σάλπιγγα προς το μέσο αυτί και έτσι εξισορροπούμε την πίεση στον χώρο μέσα από το τύμπανο και έξω από αυτό. Σε περίπτωση που είμαστε κρυωμένοι θα συνειδητοποιήσουμε ότι η εφαρμογή της εξίσωσης των πιέσεων είναι ανέφικτη. Τότε το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να σταματήσουμε το ψαροντούφεκο για εκείνη την μέρα. Δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να πιέζουμε τα αυτιά μας μέχρι να επιτύχουμε την εξίσωση πιέσεων γιατί είναι πολύ πιθανό να πάθουμε βαροτραύμα έσω αυτιού.
    Συμπτώματα/αποτέλεσμα: ξεκινάει με ένα ξαφνικό σφύριγμα στο αυτί, έντονος και οξύς πόνος και στο τέλος αισθάνεστε βαρηκοΐα. Τα αποτελέσματα είναι ο αφόρητος πόνος, λόγο της ρήξης που θα υποστεί το τύμπανο, η αιμορραγία, οι ζαλάδες, μέχρι και λιποθυμία.
    psarontoufeko2
  3. Βαροτραύμα έσω αυτιού: το βαροτραύμα έσω αυτιού προκαλείται όταν ο ψαροντουφεκάς πιέζει τα αυτιά του για να εφαρμόσει την εξίσωση πιέσεων. Εάν η εξίσωση πιέσεων δεν εφαρμοστεί την σωστή στιγμή τότε το στόμιο της ευσταχιανής σάλπιγγας, από όπου βγαίνει ο αέρας όταν φυσάμε, ανοίγει με πολύ δυσκολία. Εάν μετά από πίεση καταφέρουμε να εξισώσουμε τότε η πίεση που έχει συσσωρευτεί στην ευσταχιανή σάλπιγγα από τις συνεχόμενες προσπάθειες, μεταφέρεται απότομα στο μέσο αυτί. Το τύμπανο λόγω της ελαστικότητας του, θα καταφέρει να απορροφήσει ένα μέρος της πίεσης. Η υπόλοιπη πίεση θα κατανεμηθεί στον αναβολέα και την στρογγυλή θυρίδα, η οποία είναι μια λεπτή μεμβράνη. Σε περίπτωση που σπάσει αυτή η μεμβράνη έχουμε ένα τραγικό αποτέλεσμα. Ο ψαροντουφεκάς αισθάνεται ένα έντονο σφύριγμα στο αυτί με εντονότατο οξύ πόνο. Ακολουθεί πλήρης απώλεια προσανατολισμού με έντονους ιλίγγους. Τα μάτια δεν μπορούν να παραμείνουν ανοιχτά και ο ψαροντουφεκάς καθοδηγείται με την βαρύτητα στα άδυτα του βυθού. Τα αντανακλαστικά του άτυχου ψαροντουφεκά είναι αυτά που πρέπει να λειτουργήσουν ακαριαία για την απασφάλιση της ζώνης βαρών ώστε να καταφέρει να φτάσει στην επιφάνεια. Και εδώ είναι που επιμένουμε και λέμε ΠΟΤΕ ΧΩΡΙΣ ΖΕΥΓΑΡΙ γιατί το ζευγάρι μας σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να είναι και ο σωτήρας μας.

Μέτρα ασφαλείας

  1. Μην κάνετε ψαροντούφεκο όταν είστε άρρωστοι και έχετε συνάχι.
  2. Η εξίσωση πιέσεων πρέπει να εφαρμόζεται ανά 1,5 το πολύ μέτρο πριν αρχίσει ο πόνος στα αυτιά μας. Σε περίπτωση ανεπιτυχούς εξίσωσης αναδυθείτε με προσοχή, φυσήξτε με προσοχή έξω από το νερό ώστε να αποσυμφορηθεί η μύτη σας από το συνάχι και ξανά επιχειρήστε με προσοχή και όχι επιμονή. Εάν πάλι είναι ανεπιτυχής η εξίσωση εγκαταλείψτε το ψαροντούφεκο για εκείνη την μέρα.
  3. Εάν αισθάνεστε ίλιγγο κατά την κατάδυση αναδυθείτε στην επιφάνεια προσεχτικά και ξεκουραστείτε για μερικά λεπτά.
  4. Εάν αισθανθείτε σφύριγμα στα αυτιά σας και έντονο πόνο σημαίνει ότι είναι πολύ πιθανό να έχετε πάθει κάποιο βαροτραύμα. Αναδυθείτε με προσοχή και συμβουλευτείτε έναν ειδικό άμεσα.
  5. ΠΟΤΕ ΧΩΡΙΣ ΖΕΥΓΑΡΙ, μπορεί να είναι σωτήριο για την ίδια σας την ζωή.
http://www.psarontoufeko.com/psarontoufeko/ygeia/varotravmata-aytion-psarontoufeko-riksi-tympanou


Κυριακή, 16 Μαΐου 2010

Ψαροντούφεκο με φουσκωτό σκάφος - Συμβατικό φουσκωτό σκάφος

5 48

fouskoto_skafosΌλοι οι ψαροντουφεκάδες στο ξεκίνημα τους ευελπιστούν στην μελλοντική απόκτηση ενός ταχύπλοου σκάφους που θα τους οδηγεί σε ψαρότοπους μακρινούς χαρίζοντας καινούργιες και μοναδικές εμπειρίες. Η γρήγορη και ασφαλής πλεύση πάνω στην επιφάνεια της θάλασσας, το σχίσιμο των κυμάτων και η χάραξη πορειών είναι οι λόγοι που προκαλούν δέος και εξιτάρουν κάθε ψαροντουφεκά. Αλλά ποιο είναι το ιδανικό σκάφος για ψαροντούφεκο; Τα ταχύπλοα σκάφη χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τα φουσκωτά και τα πολυεστερικά. Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι ψαροντουφεκάδες προτιμούν μικρά φουσκωτά σκάφη λόγω της ευελιξίας, της ταχύτητας, της οικονομίας και της εύκολης χρήσης που προσφέρουν.

Φουσκωτό σκάφος (μικρού μεγέθους 4-5μ)

fouskoto_skafos_2Πλεονεκτήματα

  1. Ευελιξία και χρησιμότητα: ένα φουσκωτό σκάφος μικρού σχετικά μεγέθους δηλ. 4-5μ. είναι πολύ ευέλικτο στις κινήσεις του στην επιφάνεια της θάλασσας. Επίσης είναι εύκολο στην χρησιμότητα του μέσα στο νερό. Δεν χρειάζεται να κάνεις σχολαστικές κινήσεις για το ανέβασμα πάνω στο σκάφος μετά το πέρας του ψαροντούφεκου. Άλλωστε ο κάθε ψαροντουφεκάς αυτό που χρειάζεται είναι να κινείται γρήγορα από ψαρότοπο σε ψαρότοπο χωρίς σχολαστικές και κουραστικές κινήσεις.
  2. Οικονομία: τα φουσκωτά σκάφη μικρού μεγέθους φέρουν εξωλέμβιες μηχανές περιορισμένων ίππων που αυτό συνεπάγεται την χαμηλή κατανάλωση καυσίμων. Επίσης η οικονομία στα καύσιμα προέρχεται και από την ελαφρότητα του σκάφους και τις περιορισμένες τριβές με το νερό.
  3. Μεταφορά: το μικρό μέγεθος σε συνδυασμό με το χαμηλό βάρος ενός μικρού φουσκωτού σκάφους καθιστά την μεταφορά του εξαιρετικά εύκολη και ασφαλής. Επίσης η ρίψη του φουσκωτού σκάφους από τις μπάρες ανόδου-καθόδου(γλίστρες) μπορεί να γίνει και με όχημα χαμηλού κυβισμού χωρίς να είναι απαραίτητη η τετρακίνηση.
  4. Ξεκούραστα ταξίδια: τα μπαλόνια του φουσκωτού σκάφους έχουν την ιδιότητα να απορροφούν τους κραδασμούς που προκαλούνται από τα χτυπήματα της γάστρας στο νερό. Αυτό συνεπάγεται καλύτερη ανταπόκριση του σκάφους σε καιρούς και ξαφνικά μπουρίνια.
  5. Αβύθιστο: τα μπαλόνια στο φουσκωτό σκάφος διαθέτουν πολλούς στεγανούς αεροθάλαμους. Εάν τρυπήσει για τον οποιοδήποτε λόγο ένα μπαλόνι τότε υπάρχουν οι υπόλοιποι αεροθάλαμοι οι οποίοι κρατούν με ασφάλεια το σκάφος στην επιφάνεια της θάλασσας.

Μειονεκτήματαfouskoto_skafos_3

  1. Μικροί χώροι: το φουσκωτό σκάφος λόγω του χώρου που καταλαμβάνουν τα μπαλόνια δεν διαθέτουν μεγάλους χώρους για μετακινήσεις μέσα στο σκάφος καθώς επίσης και οι χώροι αποθήκευσης είναι εξαιρετικά περιορισμένοι. Όσοι ενδιαφέρεστε για άνετο φουσκωτό σκάφος το μέγεθός του θα πρέπει να είναι από 6 μέτρα και άνω.
  2. Ταξίδια μικρών αποστάσεων: τα φουσκωτά σκάφη μικρού μεγέθους δεν ενδείκνυνται για μακρινά ταξίδια.
  3. Ευαισθησία μπαλονιών: πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις κινήσεις μας με τα ψαροντούφεκα, τα μαχαίρια και τα ψάρια γιατί μπορεί να προκληθούν τρύπες στα μπαλόνια.
  4. Υψηλή τιμή αγοράς: η αγορά ενός καινούργιου μικρού φουσκωτού σκάφους θα σας κοστίσει από 10.000€ μέχρι και 20.000€ ανάλογα με την ιπποδύναμη της μηχανής, τον τύπο του σκάφους και τον εξοπλισμό του.

Συμβατικό φουσκωτό σκάφος

symvatiko_fouskotoΔεν είναι λίγοι οι ψαροντουφεκάδες που χρησιμοποιούν τα μικροκαμωμένα συμβατικά φουσκωτά σκάφη. Αυτά διαθέτουν δάπεδο το οποίο είναι κατασκευασμένο από ειδικό κόντρα-πλακέ. Είναι τα φουσκωτά που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για μικρές αποστάσεις και φέρουν μηχανές πολύ μικρής ιπποδύναμης. Δεν έχουν  καθόλου χώρους αποθήκευσης και χωράνε το πολύ δυο άτομα.

Διαβάστε επίσης τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ενός πολυεστερικού σκάφους σε σχέση με ένα φουσκωτό σκάφος.


http://www.psarontoufeko.com/skafi/fouskota/psarontoufeko-me-fouskoto-skafos


Τετάρτη, 12 Μαΐου 2010

Διατροφή στο υποβρύχιο κυνήγι, πριν αλλά και μετά από το ψάρεμα

5 48

kynigi_psariΣημαντικό ρόλο στο υποβρύχιο κυνήγι όπως και σε όλα τα αθλήματα με τόσο αυξημένες ενεργειακές δαπάνες παίζει και θα παίζει πάντα η σωστή διατροφή πριν αλλά και μετά από το ψάρεμα. Κάτι το οποίο είναι πραγματικά δύσκολο να πραγματοποιηθεί, επειδή το υποβρύχιο ψάρεμα λόγω της φύσης του (διακοπή παροχής οξυγόνου για μεγάλα χρονικά διαστήματα κάτι που δεν γίνεται σε άλλο άθλημα), περιλαμβάνει ταυτόχρονα αερόβιες αλλά και αναερόβιες διαδικασίες παραγωγής ενέργειας.

  1. Οι τροφές λοιπόν πρέπει πρωτίστως να είναι άπλες και εύπεπτες και να είναι ισορροπημένες. Μερικές τέτοιες τροφές είναι τα μακαρόνια, λευκό ρύζι πατάτα(βραστή) χωρίς σάλτσες η οτιδήποτε χημικό συστατικό όλα αυτά στο μαγείρεμα τους.
  2. Να μεσολαβεί χρόνος περίπου 4 ωρών από το τέλος ενός γεύματος έως το ψάρεμα .Πολυτέλεια για μικρά γεύματα μεγάλης διατροφικής αξίας δεν υπάρχει στο υποβρύχιο κυνήγι.
  3. Σε περιπτώσεις πολύωρων ψαρεμάτων να είμαστε ενυδατωμένοι επαρκώς, για αύξηση της απόδοσης, αλλά να μην έχουμε πιει τόσο νερό τις τελευταίες 2 ώρες γιατί είναι επικίνδυνο για την υγεία μας .
  4. Αυτό δεν ισχύει για μετά το ψάρεμα γιατί η απώλεια υγρών και η δαπάνη τόσο μεγάλης ενεργείας απαιτεί μεγάλες ποσότητες νερού και υγρών γενικά ...;οπότε καλό θα ήταν μαζί με το νερό να πίναμε κ ένα χυμό.
  5. kynigi_psari_2Η πρόσληψη ζάχαρης -μεμονωμένης η σε συνδυασμό-πριν η μετά το ψάρεμα είναι βασική πηγή ενεργείας για τον οργανισμό, σε λογικά πάντα πλαίσια λοιπόν ένα γλυκό είναι αναγκαίο.
  6. Τα φρούτα είναι πηγή υδατανθράκων και ιδίως μετά το ψάρεμα τα οφέλη τους στην αναπλήρωση πολλά ...;μισή μπανάνα πριν κ μετά είναι ένας ιδανικός συνδυασμός.
  7. 30 γραμμάρια υδατανθράκων μετά κάθε ψάρεμα θα πρέπει να λαμβάνονται περίπου για αποκατάσταση της δυναμικής των μυών (ενδεικτικά ένα μπολ των 30 γραμμαρίων μαζί με 125 ml γάλα από δημητριακά περιέχει πάνω από 28 γρ υδατανθράκων και 2.5 γραμμάρια λίπη,(προσοχή στις υπερβολές Κώστα)
  8. Ώρες πριν από την βουτιά απαγορεύεται το αλκοόλ διότι ο οργανισμός αφυδατώνεται σε τρομερό βαθμό, αυτό σημαίνει μείωση απόδοσης, κράμπες, απώλεια προσανατολισμού κ.α.


http://www.psarontoufeko.com/psarontoufeko/proponisi/diatrofi-ypovryxio-kynigi

Profile

fishingmania Alex Vasarmidakis
Κρήτη

Την θάλασσα δέν πρέπει να την φοβάσαι, πρέπει να την σέβεσαι.

Ημερολόγιο

Απρίλιος 2015
ΚΔΤΤΠΠΣ
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
Τελευταίες εγγραφές

ΧΤΑΠΟΔΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΡΩΝΙΚΟ (0 comments)

ΨΑΡΟΝΤΟΥΦΕΚΟ ΧΤΑΠΟΔΙΑ (0 comments)

ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΧΤΑΠΟΔΙ ΣΤΟΝ ΒΥΘΟ:) (0 comments)

Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΧΑΡΙΑ (0 comments)

Φάρσα στο ψάρεμα. (0 comments)

Πεσκανδρίτσα εναντίον απρόσεκτου ψαρά! (0 comments)

Τι πρέπει να κάνετε εάν πατήσετε δράκαινα ή αχινό στη θάλασσα; (0 comments)
Δυο από τους πιθανούς καλοκαιρινούς κινδύνους να...

Ποιος είναι ο διατροφικός θησαυρός της θάλασσας που εμείς αγνοούμε; (0 comments)
Ένας διατροφικός θησαυρός, όχι τόσο γνωστός για τη...

Δημοφιλείς εγγραφέςΑπιστία: Μην το πεις... σσσσσ...... (18)
Έπαθε αμνησία μετά από άγριο sex με... Να... (13)
Πέντε στυλ ξυρίσματος και η ερμηνεία τους (11)
5 Λόγοι για να μην στείλεις τον Υπολογιστή σου... (11)
WWF:Σε εξαφάνιση καταδικάζει η διεθνής κοινότητα... (11)

Σελίδες

Tags

Αρχείο

ΨΑΡΙΑ ΘΑΛΑΣΣΑΣ

ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΓΙΑ ΨΑΡΕΜΑ

Χάραξη πορείας σε χάρτη

VIDEO ΨΑΡΕΜΑ

Tags

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Powered by pathfinder blogs
Blog Catalog Submit

vasarmidakis on TheBoaters Fishing Blogs - BlogCatalog Blog Directory
Ελληνικές ιστοσελίδες

Search Engine Submission - AddMe